बालशिक्षणातून संस्कार, ज्ञान आणि जागतिक दृष्टीकोनाची जडणघडण
सूर्यदत्त नॅशनल स्कूल आणि सूर्या किड्स प्री-स्कूलची वैशिष्ट्यपूर्ण शैक्षणिक वाटचाल
आजच्या वेगवान, तंत्रज्ञानाधारित आणि स्पर्धात्मक युगात शिक्षण ही केवळ ज्ञानप्राप्तीची प्रक्रिया राहिलेली नाही; तर ती व्यक्तिमत्त्व घडविण्याची, मूल्ये रुजविण्याची आणि भविष्याची दिशा निश्चित करणारी जीवनव्यवस्था बनली आहे. विशेषतः बालपणातील शिक्षण हे मुलांच्या मानसिक, बौद्धिक, सामाजिक आणि भावनिक विकासाचे मूलभूत अधिष्ठान असते. म्हणूनच प्रत्येक पालक आपल्या पाल्यासाठी अशा शैक्षणिक संस्थेचा शोध घेत असतो जी केवळ पुस्तकी ज्ञान देणार नाही; तर मुलांच्या सुप्त गुणांचा शोध घेऊन त्यांना जागतिक नागरिक बनवेल. अशा व्यापक आणि दूरदृष्टीपूर्ण शिक्षणतत्त्वज्ञानावर आधारित संस्था म्हणजे सूर्यदत्त एज्युकेशन फाउंडेशनच्या सूर्यदत्त ग्रुप ऑफ इन्स्टिट्यूट्स अंतर्गत कार्यरत ‘सूर्यदत्त नॅशनल स्कूल (SNS-CBSE)’ आणि ‘सूर्या किड्स प्री-स्कूल’ होय.
पुण्याच्या शैक्षणिक क्षेत्रात गेल्या अनेक वर्षांपासून गुणवत्ता, संस्कार, नवोन्मेष आणि मूल्याधारित शिक्षणासाठी ओळख निर्माण करणाऱ्या सूर्यदत्त एज्युकेशन फाउंडेशनची स्थापना प्रख्यात शिक्षणतज्ज्ञ, उद्योजक आणि समाजाभिमुख विचारवंत प्रा. डॉ. संजय बी. चोरडिया यांनी सन १९९९ मध्ये केली. “Enriching Careers, Enhancing Lives” या ध्येयवाक्याने प्रेरित असलेल्या सूर्यदत्त संस्थेने शिक्षण क्षेत्रात बहुआयामी कार्य करत आज राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर स्वतंत्र ओळख निर्माण केली आहे. व्यवस्थापन, अभियांत्रिकी, माहिती तंत्रज्ञान, फॅशन डिझाईन, फार्मसी, फिजिओथेरपी, हॉटेल मॅनेजमेंट, सायबर सिक्युरिटी, अॅनिमेशन, योग, डेटा सायन्स, परफॉर्मिंग आर्ट्स अशा विविध क्षेत्रांमध्ये शिक्षण देणाऱ्या सूर्यदत्त समूहाने शालेय शिक्षण क्षेत्रातही अत्यंत परिणामकारक पाऊल टाकले आहे.
प्रा. डॉ. संजय बी. चोरडिया यांचा ठाम विश्वास आहे की, “शिक्षण हे केवळ करिअर घडविण्यासाठी नसून, चांगला माणूस घडविण्यासाठी असते.” याच विचारातून सूर्यदत्त नॅशनल स्कूल आणि सूर्या किड्स प्री-स्कूलची निर्मिती झाली. भारतीय संस्कृतीची मूल्ये आणि आधुनिक जागतिक शिक्षणपद्धती यांचा सुंदर समन्वय साधत मुलांच्या सर्वांगीण विकासासाठी ही संस्था कार्यरत आहे.
बालकेंद्रित शिक्षणपद्धतीची प्रभावी अंमलबजावणी
सूर्या किड्स प्री-स्कूलमध्ये बालशिक्षणाकडे अत्यंत संवेदनशीलतेने आणि मानसशास्त्रीय दृष्टिकोनातून पाहिले जाते. प्रत्येक मूल हे वेगळे असते आणि त्याच्या शिकण्याच्या पद्धती, आवडी-निवडी, बौद्धिक क्षमता आणि भावनिक गरजा भिन्न असतात; या विचारातून येथे अध्यापन केले जाते. “प्रात्यक्षिक करून शिकणे”, “क्रियाकलाप आधारित शिक्षण”, “अनुभवात्मक शिक्षण” आणि “प्ले-वे पद्धत” या आधुनिक शिक्षणतत्त्वांचा प्रभावी वापर येथे केला जातो.
मुलांना अक्षरओळख किंवा आकडेमोड शिकविण्यापेक्षा त्यांच्यात आत्मविश्वास, निरीक्षणशक्ती, संवादकौशल्य, सामाजिक समायोजन, नेतृत्वगुण आणि नैतिक मूल्यांची रुजवण करणे यावर विशेष भर दिला जातो. त्यामुळे बालकांमध्ये शिक्षणाची भीती न राहता शिक्षणाबद्दल प्रेम आणि उत्सुकता निर्माण होते.
CBSE अभ्यासक्रमाची आधुनिक व गुणवत्तापूर्ण मांडणी
सूर्यदत्त नॅशनल स्कूल ही CBSE संलग्न संस्था असून राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण (NEP 2020) च्या तत्त्वांनुसार विद्यार्थीकेंद्रित आणि कौशल्याधारित शिक्षण देण्यास कटिबद्ध आहे. येथे अभ्यासक्रमाची मांडणी ही केवळ परीक्षाभिमुख नसून “संकल्पनात्मक स्पष्टता”, “क्रिटिकल थिंकिंग”, “सर्जनशील शिक्षण”, “संप्रेषण कौशल्ये” आणि “समस्या सोडवण्याची क्षमता” विकसित करणारी आहे.
विद्यार्थ्यांना विज्ञान, गणित, भाषा, सामाजिक शास्त्रे यांसोबतच कला, संगीत, योग, नृत्य, क्रीडा, रोबोटिक्स, कोडिंग, सार्वजनिक वक्तृत्व, व्यक्तिमत्त्व विकास आणि जीवनकौशल्यांचेही प्रशिक्षण दिले जाते. त्यामुळे विद्यार्थ्यांचा विकास केवळ शैक्षणिक मर्यादेत न राहता सर्वांगीण स्वरूपात घडतो.
अभ्यासक्रमाची उद्दिष्टे आणि वैशिष्ट्यपूर्ण रचना
या शैक्षणिक कार्यक्रमाचे प्रमुख उद्दिष्ट म्हणजे विद्यार्थ्यांना जागतिक दर्जाचे शिक्षण देताना त्यांच्यात भारतीय संस्कार आणि सामाजिक जाणीवा रुजविणे. शिक्षणाद्वारे विद्यार्थ्यांमध्ये स्वअनुशासन, नेतृत्व, सकारात्मक विचार, पर्यावरण-जागरूकता, सामाजिक जबाबदारी आणि राष्ट्रीय अभिमान विकसित करणे हे संस्थेचे ध्येय आहे. संस्थेची काही महत्त्वपूर्ण वैशिष्ट्ये पुढीलप्रमाणे आहेत
- अत्याधुनिक स्मार्ट क्लासरूम्स
- तंत्रज्ञानाधारित अध्यापन
- विद्यार्थ्यांच्या भावनिक विकासासाठी समुपदेशन सुविधा
- वैयक्तिक लक्ष देणारी प्रशिक्षित शिक्षक टीम
- पालक-शिक्षक समन्वयाची प्रभावी प्रणाली
- संस्कारप्रधान आणि मूल्याधारित उपक्रम
- क्रीडा, सांस्कृतिक आणि सर्जनशील क्रियाकलापांचा समावेश
- डिजिटल लर्निंग प्लॅटफॉर्म आणि ई-कंटेन्ट सुविधा
पात्रता आणि प्रवेश प्रक्रिया
सूर्या किड्स प्री-स्कूलमध्ये प्रवेशासाठी बालकाचे वय शैक्षणिक निकषांनुसार निश्चित केले जाते. Nursery, Junior KG आणि Senior KG अशा स्तरांवर प्रवेश दिला जातो. सूर्यदत्त नॅशनल स्कूलमध्ये प्राथमिक ते माध्यमिक स्तरापर्यंत CBSE पद्धतीनुसार शिक्षण दिले जाते. प्रवेश प्रक्रियेमध्ये पालकांसोबत संवाद, विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत क्षमतांचे निरीक्षण आणि समुपदेशनाचा समावेश असतो.
पायाभूत सुविधा : आधुनिकता आणि सुरक्षिततेचा समतोल
आजच्या पालकांसाठी मुलांची सुरक्षितता आणि शिक्षणाची गुणवत्ता या दोन सर्वात महत्त्वाच्या बाबी आहेत. सूर्यदत्त नॅशनल स्कूलमध्ये दोन्ही बाबींना सर्वोच्च प्राधान्य देण्यात आले आहे. विस्तीर्ण, स्वच्छ आणि हरित परिसर, CCTV निगराणी, सुरक्षित परिवहन व्यवस्था, आरोग्य सुविधा, खेळाचे मैदान, डिजिटल लॅब्स, सुसज्ज ग्रंथालय, इनडोअर आणि आऊटडोअर अॅक्टिव्हिटी झोन्स, आधुनिक विज्ञान प्रयोगशाळा आणि ऑडिओ-व्हिज्युअल शिक्षणसुविधा यामुळे विद्यार्थ्यांना उत्कृष्ट शैक्षणिक वातावरण प्राप्त होते.
कौशल्यविकास आणि प्रात्यक्षिक शिक्षण
आजच्या काळात केवळ पाठांतरावर आधारित शिक्षण पुरेसे राहिलेले नाही. विद्यार्थ्यांनी वास्तव जीवनातील आव्हानांना सामोरे जाण्यास सक्षम असणे आवश्यक आहे. त्यामुळे सूर्यदत्त संस्थेमध्ये कौशल्यविकासावर विशेष भर दिला जातो. विद्यार्थ्यांना संवादकौशल्य, टीमवर्क, नेतृत्व, सार्वजनिक वक्तृत्व, सर्जनशीलता, निर्णयक्षमता आणि डिजिटल कौशल्ये विकसित करण्यासाठी विविध कार्यशाळा, प्रोजेक्ट्स आणि उपक्रम आयोजित केले जातात.
बालवयापासूनच मुलांमध्ये विज्ञान, तंत्रज्ञान, गणित, कला आणि भाषिक कौशल्यांची रुची निर्माण करण्यासाठी विशेष “क्रियाकलाप प्रयोगशाळा” आणि “इनोव्हेशन बेस्ड लर्निंग मॉड्यूल्स” तयार करण्यात आले आहेत.
पालकांसाठी विश्वासार्ह शैक्षणिक भागीदारी
सूर्यदत्त नॅशनल स्कूलची आणखी एक महत्त्वाची जमेची बाजू म्हणजे पालकांसोबत राखलेला सुसंवादी आणि पारदर्शक संवाद होय. प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या प्रगतीचा सातत्याने आढावा घेतला जातो. नियमित पालक-शिक्षक सभा, समुपदेशन सत्रे, पालकत्व कार्यशाळा आणि विद्यार्थी विकास अहवाल यांमुळे पालक संस्थेशी सतत जोडलेले राहतात.
विद्यार्थ्यांच्या यशोगाथा आणि संस्थेची उपलब्धी
सूर्यदत्त समूहातील विविध संस्थांप्रमाणेच सूर्यदत्त नॅशनल स्कूलनेही शैक्षणिक, सांस्कृतिक, क्रीडा आणि सामाजिक उपक्रमांमध्ये उल्लेखनीय कामगिरी केली आहे. विद्यार्थ्यांनी विविध स्पर्धांमध्ये यश संपादन करून संस्थेचा नावलौकिक वाढविला आहे. संस्थेचे शिक्षकवर्ग अत्यंत अनुभवी, प्रशिक्षित आणि विद्यार्थ्यांच्या मानसिक विकासाबाबत संवेदनशील आहेत.
भविष्यकालीन संधी आणि व्यापक व्याप्ती
आजचे बालशिक्षण हे उद्याच्या करिअरचे आणि जीवनमूल्यांचे पायाभूत शिक्षण असते. सूर्यदत्त नॅशनल स्कूलमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना पुढील काळात राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर स्पर्धात्मक बनण्यासाठी आवश्यक असलेली कौशल्ये प्राप्त होतात. NEP 2020, ग्लोबल एज्युकेशन मॉडेल्स, डिजिटल ट्रान्सफॉर्मेशन आणि कौशल्याधारित शिक्षणाच्या युगात सूर्यदत्त संस्थेची भूमिका अधिक महत्त्वपूर्ण ठरत आहे.
सध्याच्या काळात प्रत्येक पालक आपल्या मुलासाठी सुरक्षित, संस्कारक्षम, आधुनिक आणि जागतिक दर्जाचे शिक्षण देणाऱ्या संस्थेचा शोध घेत असतो. सूर्यदत्त नॅशनल स्कूल आणि सूर्या किड्स प्री-स्कूल ही केवळ शिक्षणसंस्था नसून विद्यार्थ्यांच्या उज्ज्वल भविष्याची विश्वासार्ह पायाभरणी करणारी मूल्यकेंद्रित शिक्षणव्यवस्था आहे. येथे शिक्षणासोबत संस्कार, ज्ञानासोबत व्यक्तिमत्त्व विकास आणि आधुनिकतेसोबत भारतीय मूल्यांचा समतोल साधला जातो. म्हणूनच, आपल्या पाल्याच्या सर्वांगीण आणि उज्ज्वल भविष्यासाठी सूर्यदत्त नॅशनल स्कूल आणि सूर्या किड्स प्री-स्कूल हे निश्चितच एक आदर्श शैक्षणिक पर्याय ठरू शकतात.

